PROMASYON MALLARIN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ

Konuyu Oyla:
  • Toplam: 0 Oy - Ortalama: 0
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5


Bu konuyu Sosyal Medyada Paylaşabilirsiniz: Facebook Twitter
PROMASYON MALLARIN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ
29.04.2015, 14:55,
#1
PROMASYON MALLARIN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ
PROMASYON MALLARIN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ

PROMOSYON ÜRÜNLERİNİN MUHASEBE KAYITLARI VE KDV KARŞISINDAKİ DURUMU

İsmail Hakkı GÜNEŞ

Yeminli Mali Müşavir

İstanbul Kültür Üniversitesi İİBF Öğr. Gör.

I.GİRİŞ

Bu çalışmamızda bir malın yanında ayrıca bir bedel tahsil edilmeksizin başka bir malın verilmesi şeklinde oluşan promosyon ürünlerinin muhasebe kayıtları ve katma değer vergisi karşısındaki durumu üzerinde bilgi vermeğe çalışacağız. 

Promosyon ; Kelime anlamı itibariyle bir ürünün tanıtımını ,satışını kısaca,pazar payını artırmak amacıyla parasız olarak verilen üründür. Firmaların iktisadi faaliyetini genişletme, emsal işletmelerle rekabet edebilme, üretim veya satışını yaptıkları mallara olan talebi koruma veya artırma amacıyla bir malın yanında başka bir mal verilmesi şeklinde gerçekleşen işlemlerde, promosyon ürünü açısından bir bedelsiz teslim söz konusu olmamaktadır. 

Promosyon ürünleri ile ilgili düzenleme 50 sıra no’lu katma değer vergisi genel tebliğinde düzenlenmiştir. Firmanın yarattığı katma değer içerisinde vergilenen promosyon mallarının müşterilere verilmesi sırasında katma değer vergisi hesaplanmasına gerek bulunmamakta ve bu ürünler için yüklenilen katma değer vergisinin ise prensip olarak indirim konusu yapılması gerekmektedir. 

Promosyon ürünü olarak verilen malın tabi olduğu katma değer vergisi oranının; 

Satışı yapılan mala ait katma değer vergisi oranına eşit veya daha düşük oranda olması halinde promosyon ürünü için yüklenilen katma değer vergisinin tamamının indirim konusu yapılması.
Satışı yapılan malın tabi olduğu katma değer vergisi oranından yüksek olması halinde ise promosyon ürünü için yüklenilen katma değer vergisinden, satışı yapılan malın tabi olduğu orana isabet eden kısmın indirim konusu yapılması, kalan kısmın gelir veya kurumlar vergisi açısından gider veya maliyet olarak dikkate alınması, 

gerekmektedir.

(Çalışmamızın konusunu promosyon ürünleri ve muhasebe kayıtları oluşturmaktadır.Farklı orana tabi promosyon ürünlerinin katma değer vergisi karşısındaki durumu ve muhasebe kayıtları çalışmamızda dikkate alınmamıştır.)

Promosyon ürünü olarak satın alınan, ithal edilen ya da aynı işletmede imal veya inşa edilen malların; ne kadarının aynı dönemde ayrıca bir bedel tahsil edilmeksizin verileceğine kadarının stoklarda kalacağı bilinemediğinden bu mallara ilişkin olarak yüklenilen vergi, öncelikle 191.İndirilecek Katma Değer Vergisi hesabına alınacaktır. 

Promosyon adı altında teslim edilen malların; Ticari teamüllere uygun nitelikte ve miktarda olması ve ayrıca bir satışa konu olmayacak şekilde verilmesi, halinde katma değer vergisi hesaplanmayacaktır. 

II. ÖRNEKLER VE MUHASEBE KAYITLARI

ÖRNEK 1: ABC şampuan firması, imal ederek satışını yaptığı ürünlere olan talebi artırmak amacıyla Ocak.2004 ayı içerisinde 0,50 kg. şampuan alan müşterisine, ayrıca bir bedel almaksızın 0,50 kg. daha şampuan vermek suretiyle bir kampanya düzenlemiştir. 25.Ocak.2004’ de 0,50 kg. şampuan alan müşterisine, ayrıca bir bedel almaksızın 0,50 kg. daha şampuan vererek yapmış olduğu satışların muhasebe kayıtları aşağıdaki şekilde oluşacaktır. 

Şampuanların toplam bedeli 10 Milyon liradır. Bu işlemde satışı yapılan ürün 0,50 kg. değil 1 kg. şampuandır.Dolayısıyla, satışı yapılan malın teslim bedeli olan on milyon lira üzerinden katma değer vergisi hesaplanması, yüklenilen katma değer verisinin tamamının indirim konusu yapılması gerekmektedir. (Satılan mamuller maliyetinin 7.500.000.-TL satış peşin ve KDV Oranı%18 olarak dikkate alınmıştır.)

___________________________ 25.Ocak.2004 ___________________________

100.KASA HESABI 11.800.000.- 100.01 TL Kasası

600.YURT İÇİ SATIŞLAR HESABI 10.000.000.-

600.01 Şampuan Satışları 

391.HESAPLANAN KDV HESABI 1.800.000.-

___________________________ 31.Ocak.2004 ___________________________

620.SATILAN MAMULLER MALİYETİ 7.500.000.-

152.MAMULLER HESABI 7.500.000.-


ÖRNEK 2 : ABC şampuan firması 1.ton şampuan alan (toptancı-bayi –dağıtıcı) lara 1 adet çamaşır makinası vereceğini taahhüt etmiş ve 10.Ocak.2004’de (B) firmasından adedi 1 milyar TL den 10 adet çamaşır makinası satın almıştır. Bu alış işlemi sırasında 10 milyarlık liralık çamaşır makinası ürün bedeli için 1.800.000.000.-lira tutarında katma değer vergisi yüklenilmiştir. Ocak./04 sonunda 10 adet çamaşır makinasının tamamını yeterli miktarda ürünlerini satın alan alıcılarına promosyon olarak vermiştir. ABC işletmesinin alıcılarına (toptancı-bayi –dağıtıcı) okurlarına vereceği çamaşır makinalarının bedelleri gelir ve kurumlar vergisi açısından pazarlama gideri olarak kabul edilebilecek ve ayrıca bir bedel alınmaması koşuluyla, bu ürünlerin tesliminde katma değer vergisi hesaplanmayacaktır.

___________________________ 10.Ocak.2004 ___________________________

157.DİĞER STOKLAR 10.000.000.000.-

157.01 Promosyon Olarak Ver.Ürünler

191.İND.KDV HESABI 1.800.000.000.-

320.SATICILAR HESABI 11.800.000.000.- 

320.04.401.........B A.Ş 

___________________________ 31.Ocak.2004 ___________________________

760.PAZ.SATIŞ DAĞITIM GİDERLERİ HESABI 10.000.000.000.-

157.DİĞER STOKLAR 10.000.000.000.-

157.01 Promosyon Olarak Ver.Ürünler

___________________________________________________________________ 

İlk kaydın diğer stoklara yapılmasının nedeni;tamamının alındığında promosyon olarak verilecek miktarının bilinmemesindendir.Promosyon olarak verilen çamaşır makinesi; verildiğinde 157.Diğer stoklar hesabından çıkartılarak 760.Paz.Satış Dağ.Giderleri hesabına kayıt edilir.

III.SONUÇ

Esasen ticari hayatta yerini bulan promosyonlar için yüklenilen katama değer vergileri indirim konusu yapılır. İşletme açısından promosyon olarak verilen ürünler maliyet veya pazarlama giderdir.Vergi matrahının hesaplanmasında yukarıdaki örneklerimizde görüldüğü üzere maliyet veya gider olarak dikkate alınır. İşletmelerin Katma Değer Vergilerini indirim konusu yaptıkları, vergi matrahının hesaplanmasında maliyet veya pazarlama gideri niteliğinde olan promosyon ürünlerinin ; bedel tahsil edilmeksizin müşterilere verilmesi işlemi katma değer vergisine tabi olmamakla birlikte, bu ürünleri bedelsiz olarak alan kişi ve kuruluşların, söz konusu malları gerçek usulde katma değer vergisi mükellefi olarak ticarî bir işleme konu etmeleri halinde, bu teslim işleminin katma değer vergisine tabi olacağı ve malın ait olduğu oran üzerinden vergi hesaplanması gerekeceği açıktır.

Promosyon olarak verilen ticari teamüllere uygun nitelikte ve miktarda olması en önemli kriterlerin birini oluşturmaktadır. 

Promosyon olarak verilen ürün; ilk örneğimizde olduğu gibi asıl üründen bir miktar daha promosyon olarak veriliyorsa satılan ürünün maliyeti olarak değerlendirilmeli, ikinci örneğimizde olduğu gibi ise Pazarlama Satış Dağıtım Gideri olarak dikkate alınmalıdır. 

YARARLANILAN KAYNAKLAR

Altındağ,Mehmet;” Vergi Ve Revizyon Rehberi”Yaklaşım Yayınları,Ankara,Eylül.2001 
Muhasebe Sistemi Uygulama Genel tebliğleri 
3065 sayılı KDV Kanunu 
50 sıra no’lu KDV genel tebliği 







o III.SONUÇ

o Esasen ticari hayatta yerini bulan promosyonlar için yüklenilen katama değer vergileri indirim konusu yapılır. İşletme açısından promosyon olarak verilen ürünler maliyet veya pazarlama giderdir.Vergi matrahının hesaplanmasında yukarıdaki örneklerimizde görüldüğü üzere maliyet veya gider olarak dikkate alınır. İşletmelerin Katma Değer Vergilerini indirim konusu yaptıkları, vergi matrahının hesaplanmasında maliyet veya pazarlama gideri niteliğinde olan promosyon ürünlerinin ; bedel tahsil edilmeksizin müşterilere verilmesi işlemi katma değer vergisine tabi olmamakla birlikte, bu ürünleri bedelsiz olarak alan kişi ve kuruluşların, söz konusu malları gerçek usulde katma değer vergisi mükellefi olarak ticarî bir işleme konu etmeleri halinde, bu teslim işleminin katma değer vergisine tabi olacağı ve malın ait olduğu oran üzerinden vergi hesaplanması gerekeceği açıktır.

o bu açıklamaya göre kdv indirim yapma hakkınız var.   
 
11.06.2015, 11:30,
#2
RE: PROMASYON MALLARIN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ
Bedelsiz Mal Alışlarında Muhasebe Kaydı Ne Şekilde Yapılır?

Cevap:
Faaliyette bulunulan sektörle ilgili olarak mal alımlarında (mal fazlası niteliğinde) bedelsiz mal alımı mevcut ise söz konusu mallar emsal bedeli ile aşağıdaki şekilde kayda alınmalıdır.
 
----------------------------------------------/------------------------------------------ 
157. Diğer Stoklar 
(153-152)            
                       649. Faaliyetle İlgili Diğer Gelir Ve Karlar

Bedelsiz mal alım kaydı
---------------------------------------------/-------------------------------------------
120.Alıcılar 
                      600.Yurtiçi satışlar
                      391.Hesaplanan Kdv

Alınan bedelsiz malın satış kaydı
---------------------------------------------/------------------------------------------

623. Diğer Satışların Maliyeti (-) 
(620-621)
                     157. Diğer Stoklar 
                     (153-152)
Satılan Malın Maliyetlere İntikali
---------------------------------------------------------------------------------------


Koray ATEŞ
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
E. Öğretim Görevlisi - Denetçi
korayates@muhasebetr.com
http://www.MuhasebeTR.com
 
Kaynak: www.MuhasebeTR.com
(Bu makale yazılı veya elektronik ortamda kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)


Konu ile Alakalı Benzer Konular
Konular Yazar Yorumlar Okunma Son Yorum
  KAR DAĞITIMI VE MUHASEBELEŞTİRİLMESİ Muradiye Karabulut 1 6,744 01.09.2020, 09:36
Son Yorum: Ahmet Barlak
  İNTERNET REKLAM FATURASI ÖDEMELERİNİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ Ahmet Barlak 0 2,461 10.07.2019, 15:33
Son Yorum: Ahmet Barlak
  FİYAT FARKLARININ MUHASEBELEŞTİRİLMESİ Muradiye Karabulut 7 16,611 22.06.2019, 11:55
Son Yorum: Ahmet Barlak
  BİLGİSAYAR PROGRAMLARININ MUHASEBELEŞTİRİLMESİ Muradiye Karabulut 5 16,707 25.05.2019, 10:44
Son Yorum: Ahmet Barlak
  ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLARIN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ Ahmet Barlak 3 7,581 23.11.2018, 16:23
Son Yorum: Ahmet Barlak

Hızlı Menü:


Şu anda bu konuyu okuyanlar: 1 Ziyaretçi